Delfiny od zawsze budziły wielkie zainteresowanie od momentu odkrycia ich istnienia. Wokół tych ssaków morskich narosło wiele mitów i tajemnic, a wielu zwraca uwagę na wyraźne podobieństwa w inteligencji do ludzkiej. Nowoczesna nauka obaliła większość folkloru związanego z tymi zwierzętami, ale niedawne badania przyniosły fascynujące odkrycia dotyczące ich fizjologii, ewolucji oraz sposobu nabycia inteligencji.
Gatunki
Delfiny to walce, czyli przedstawiciele rzędu Cetacea. Należą do podgrupy „zębatych” walów zwanej Odontoceti. Ta grupa stanowi większość walców i niemal 2 procent z 4600 żyjących gatunków ssaków na świecie. Największym przedstawicielem rodziny delfinowatych jest orka, dosięgająca 7,5–9 metrów długości. Najmniejszym gatunkiem delfina jest delfin Hectora, dorastający do około 1,4 metra.
Przodkowie
Bezpośrednimi potomkami archeocetów delfiny były kiedyś bardziej półwodne niż wodne. Skarby datowane radiowęglowo wskazują, że te przodkowate gatunki posiadały tylne kończyny, które były znacznie więcej niż tylko „pąkami kończyn”. Te dopełnienia wykazały zręczność i zawierały złączony układ szkieletowy. Z upływem czasu, około 9 milionów lat, te duże struktury przypominające stopy zamieniły się w trwałe płetwy, które są dzisiejszym płetwem ogonowym delfina. Współczesne teorie przedstawiają prastarego delfina jako bardzo podobnego do aligatora, tylko bez łusek.
Adaptacja fizjologiczna
Najbardziej powszechnie akceptowana hipoteza wyjaśniająca, dlaczego delfiny przejęły życie w wodzie, jest bezpośrednio związana z kolektywną decyzją o wykorzystaniu niezbadanego zasobu ekologicznego. Ocean oferował ogromną gamę źródeł pożywienia i ofiar dla delfinów, bez konieczności dalszego angażowania się w ogromną konkurencję panującą na lądzie. Ten proces ewolucyjny świadczy nie tylko o fizycznej zdolności adaptacyjnej tego ssaka, ale także o jego inteligencji.
Inteligencja
Aby zrozumieć, kiedy i jak delfiny nabyły swoją unikalną i znamienną inteligencję, komunikację i fizjologicznie powiązane systemy, musimy spojrzeć bardzo daleko wstecz w czasie. Ok. 55 milionów lat temu delfiny rozwinęły swój torpedopodobny kształt, obecne narządy wewnętrzne i wyłączne zdolności wokalne. Biorąc pod uwagę, że ludzie istnieją zaledwie od około 200 tys. lat, nauka przypisuje ten niezwykle długi okres ewolucyjny wysoce rozwinietej inteligencji i umiejętności komunikacyjnych delfinów.
Ewolucja fizyczna
W trakcie ewolucji delfiny otrzymały wydłużony, teleskopowy czaszkę, która spotyka się z kręgosłupem pod kątem 180 stopni, w przeciwieństwie do kąta 90 stopni u większości ssaków. Czaszka, zmigrowana z pierwotnego kąta prostego, pozwala na umiejscowienie nosowych na szczycie głowy. Ostatnie badania sugerują, że te adaptacje są związane ze zwiększeniem rozmiaru mózgu i zastąpiły one konieczność pozostawania ssakami dyszącymi powietrzem.
Badania molekularnego DNA dowodzą, że najbliższym żyjącym krewnym dzisiejszych walców delfinowatych jest hipopotam. Biorąc pod uwagę amfibiczne przystosowanie hipopotama oraz jego nowszą afinność do oceanu, łatwo zrozumieć, jak i dlaczego delfin przechodził takie drastyczne zmiany fizjologiczne.