Handel częściami ciała zwierząt – globalne zagrożenie dla biodiverzytetu
Nielegalny handel częściami ciała dzikich zwierząt to jedna z głównych przyczyn wymierania wielu gatunków na świecie. Popyt na produkty pochodzenia zwierzęcego – napędzany tradycyjną medycyną, modą, kolekcjonerstwem i prestiżem – napędza pośpiech, który decimalnie zmniejsza populacje wielu gatunków. Poniżej przedstawiamy najczęściej celowane gatunki, ich cenne fragmenty ciała oraz cele ich uzyskiwania.
| Gatunek | Część ciała | Cel pozyskiwania |
|---|---|---|
| Słoń afrykański i azjatycki | Kły | Handel kością słoniową (bizuteria, rzeźby, przedmioty ozdobne) |
| Nosorożec (wszystkie 5 gatunków) | Róg | Medycyna tradycyjna (Azja Wschodnia), przedmioty ozdobne, symbol statusu |
| Tiger | Skóra, kości, kły, pazury | Medycyna tradycyjna (kości, penisy), handel skórą, trofea, amulety |
| Lew | Grzywa, zęby, pazury, kości | Trofea łowieckie, medycyna tradycyjna (kości jako substytut tygrysich), rynek luksusowy |
| Leopard | Skóra, kości, zęby, pazury | Przemysł modowy (skóry), medycyna tradycyjna (kości), trofea |
| Gepard | Futro, pazury | Przemysł modowy, medycyna tradycyjna, handel zwierzętami żywymi (ptaki drapieżne) |
| Goryl | Czaszka, dłonie | Trofea, medycyna tradycyjna, czarne magiczne rytuały, souvenirs |
| Szympans | Czaszka, dłonie | Trofea, medycyna tradycyjna, souvenirs |
| Orangutan | Czaszka, dłonie | Trofea, medycyna tradycyjna, souvenirs |
| Pangolin (wszystkie 8 gatunków) | Łuszczyce | Medycyna tradycyjna (chińska, wietnamska), mięso (delikates) |
| Żółwie morskie | Tarcza (karapaks) | Bizuteria, okulary, medycyna tradycyjna, mięso |
| Reki | Płetwy | Zupa z płetw rekinowych (Azja), medycyna tradycyjna, suplementy diety |
| Wały | Mięso, tłuszcz | Żywność (Japonia, Norwegia, Islandia), olej, kosmetyki, karmy |
| Delfiny | Zęby, mięso | Trofea, medycyna tradycyjna, żywność (np. Japonia, Wyspy Faroe) |
| Marswiny | Zęby, mięso | Trofea, medycyna tradycyjna, żywność |
Skutki i konieczność działań
Handel ten, szacowany na miliardy dolarów rocznie, jest czwartym co do wielkości przestępstwem transgranicznym (po handlu narkotykami, bronią i ludźmi). Prowadzi do lokalnych i globalnych wyginięć, destabilizuje ekosystemy i korumpuje instytucje. Skuteczna ochrona wymaga: wzmocnienia egzekwowania prawa (CITES, ustawy krajowe), redukcji popytu poprzez edukację i zmiany kulturowe, wsparcia społeczności lokalnych w alternatywnych źródłach dochodu oraz współpracy międzynarodowej w ściganiu syndykatów przestępczych.