Anatomia i ryzyko
Ścięgna = elastyczne włókna łączące mięśnie z kośćmi. Część układu wsporczego. Rozciągają się do 8% (AAEP) – dalej pękają. Objawy: nienaturalneocieplenie/obrzęk nóg, zaburzenia chodu, gwałtowna chromota.
Rodzaje urazów
Wygięte ścięgno (bowed tendon)
- Częste u koni sportowych, każdy aktywny. Zazwyczaj nogi przednie. Pęknienie ścięgna zginacza powierzchownego/głębokiego w obszarze kości główkowej. Obrzęk tyłu miednicy.
Zerwane ścięgno
- Poważne, silny ból. Przekroczenie granicy wytrzymałości → pęknięcie z dźwiękiem. Obrzęk, gorąco. Kostka (fetlock) opada (brak nośnika). Natychmiast: zsiądź, weterynarz – minimalizacja trwałych uszkodzeń.
Poszkodowane ścięgno (lacerated)
- Głębokie rany tną ścięgna. Wymagają ostrożnego leczenia – zapobieganie bliznom (trwała niepełnosprawność). Monitoring infekcji, postępowanie wg weterynarza.
Leczenie – spoczynek jest kluczem
- Najlepsze i najskuteczniejsze: spoczynek. Dr Carol Gillis (Texas Vet News): „Żadne leczenie nie zastąpi odpowiedniego spoczynku”. Box + codzienne spacery prowadzone. Nie całkowita nieaktywność – bez ruchu ścięgno skurcza się → ryzyko ponownego urazu.
- Ciągła terapia = najlepsze efekty. Większość koni wraca do aktywności w 6 miesięcy.
Profilaktyka
- Start od kopyta: prawidłowe kucie, balans → mniejsze obciążenie ścięgien. Regularny harmonogram kowala (boso lub z podkowami).
- Przegląd stajni/padocków/pastwisk: nierówny/niebezpieczny teren. Ostrożność na mokro/zmróz.
- Kondycja konia: otyły, nietrenowany nie gotowy na długie/wymagające jazdy. Codzienne spacery 30–45 min = wzmacnianie ścięgien bez stresu. Przed jazdą: 10-min spacer rozruchowy.