Wstęp
Siedliska ryb – od oceanów po małe stawy – wymagają odpowiednich stężeń gazów rozpuszczonych w wodzie do oddychania. Niskie stężenia gazów zmniejszają populacje lub zmuszają ryby do migracji. Dwutlenek węgla (CO₂) to jeden z kluczowych gazów wpływających na zdrowie oddechowe ryb.
Podstawy oddychania ryb
Ryby dysponują cienkimi błonami – skrzeli – pozwalającymi na absorpcję gazów rozpuszczonych. Przede wszystkim pobierają tlen (O₂) z wody. Tlen dyfunduje przez błonę skrzeli do naczyń krwionośnych i krwią jest transportowany po organizmie. CO₂ jest produktem ubocznym oddychania – wraca do wody.
Wkład roślin
CO₂ jest kluczowe w wymianie gazowej z roślinami. W dzień rośliny (np. morszczuk) fotosyntezuja: zużywają CO₂ dostarczane przez ryby, emitując tlen. W nocy fotosynteza ustaje, ryby zużywają tlen wyprodukowany przez rośliny – cykliczne utrzymanie życia.
Znaczenie 24-godzinnego cyklu
Wymiana O₂ i CO₂ między roślinami a rybami jest fundamentem egzystencji obu. W ciągu doby stężenia drastycznie wahają się: tlen szczytowo o zachodzie słońca (rośliny fotosyntezuły cały dzień), CO₂ minimalnie o zmierzchu (rośliny zużyły je cały dzień).
Zagrożenie nadmiarem CO₂
Ryby nie tolerują wysokich stężeń CO₂. Rośliny kontrolują jego poziom. Poniżej 10 ppm (części na milion) – zdrowe środowisko. Powyżej 20 ppm – zaburzenia oddychania: tlen nie wiąże się z hemoglobiną, ryby dusznią się z nadmiaru CO₂.