Szansa ekologiczna
Wymieranie otwiera nisze ekologiczne i zmniejsza konkurencję, pozwalając innym gatunkom na ekspansję, adaptację i dywersyfikację do pustych przestrzeni, potencjalnie przyspieszając specjację.
Dynamika drapieżnik-ofiara
Wymieranie zakłóca relacje drapieżnik-ofiara. Utrata drapieżników może pozwolić ofiarom na dywersyfikację; utrata ofiar zmusza drapieżników do adaptacji do nowych źródeł pożywienia, napędzając zmiany ewolucyjne.
Uwolnienie konkurencyjne
Gdy gatunek konkurujący wymiera, przetrwające gatunki doświadczają mniejszej konkurencji, co pozwala im eksplorować nowe adaptacje i siedliska, przyczyniając się do specjacji.
Specjacja allopatryczna
Zdarzenia wymierania mogą fragmentować populacje geograficznie. Z czasem izolowane populacje akumulują różnice genetyczne i mogą stać się osobnymi gatunkami.
Relacje koewolucyjne
Wymieranie może zakłócić pary koewolucyjne, zmuszając przetrwające gatunki do adaptacji do nowych partnerów lub warunków, potencjalnie napędzając specjację.
Choć wymieranie tworzy możliwości specjacji, bezpośrednio zmniejsza różnorodność gatunkową. Współgra między wymieraniem a specjacją kształtuje bioróżnorodność w skali geologicznej.