pH wody określa jej kwasowość/zasadowość – stężenie jonów OH⁻ i H⁺. pH neutralny (7,0) = równe stężenia. Nadmiar OH⁻ = woda zasadowa. Skala logarytmiczna: każda jednostka pH = 10-krotna zmiana stężenia. Ryby stawowe preferują pH neutralny; wysokie wartości są dla nich fatalnie stresujące.
Efekty fizjologiczne
Wysoka zasadowość uszkadza skrzela, skórę, oczy. Utrata ochronnego śluzu → podatność na infekcje bakteryjne. Pogarszanie funkcji skrzeli → śmierć. Młodociane i młode ryby giną najszybciej.
Wpływ na bakterie korzystne
Bakterie nitryfikujące (amoniak → azotany NO₃⁻) działają optymalnie przy pH 7,5–8,6. Podwyższone pH hamuje ich aktywność → gorsza jakość wody → nakładanie się toksyn → stres i śmierć ryb.
Trudności w leczeniu
Wiele chorób zaczyna się jako infekcje zewnętrzne. Permanganat potasu (skuteczny na pasożyty, grzyby, bakterie) staje się niebezpieczny przy wysokim pH – trudno go bezpiecznie zastosować.
Toksyczność rozpuszczonych substancji
Wysokie pH drastycznie podnosi toksyczność amoniaku: przy pH 9,0 jest 10x niebezpieczniejszy niż przy 8,0. Amoniak niszczy tkankę skrzeli, blokuje transport tlenu, niszczy błony śluzowe jelit. Objawy: lenistwo, chwytanie powietrza u powierzchni.