Stawy to złożone ekosystemy zamieszkiwane przez trzy główne grupy organizmów:
Producentów (autotrofów)
- Gliny – planktonowe i przydołkowe, baza łańcucha pokarmowego.
- Rośliny wodne – zarośla (rogowiec, mniszek wodny), rośliny pływające (pistia, szalotnik) i nadrzedowe (rzeszotnik, potamogeton).
Konsumentów (heterotrofów)
- Pierwszego rzędu (fitofagi) – zooplankton (dafnie, cyklopy), larwy owadów, ślimaki, kretowce.
- Drugiego i wyższego rzędu – owady wodne (wodorosty, płazowce), płazy (żaby, ropuchy), ryby (karp, szczupak, okonie), żółwie (żółw błotny), ptaki (czapla, kaczka, rybitwa).
Reducentów
- Bakterie i grzyby – rozkładają martwą materię organiczną, zwalniając składniki mineralne.
- Detrytofagi – ślimaki, rakowiec, robaki, larwy muchów dzbaniakowatych.
Czynniki kształtujące skład gatunkowy
- Temperatura wody i stopień utlenienia.
- Reakcja pH i twardość wody.
- Nasilenie światła (zagłębienie stawu, zadrzewienie brzegu).
- Dostępność pokarmu i miejsca schronienia.
- Obecność ryb drapieżnych (top-down control).
Zrozumienie tych zależności pomaga w zarządzaniu stawem rekreacyjnym lub hodowlanym oraz w ochronie bioróżnorodności.