Twardeść pancerza czołgu to zdolność czołgu do oporu na przebicie przez ogień przeciwnika. Zazwyczaj mierzy się w milimetrach odpowiednika zwalczonego pancerza (RHA) – grubości RHA, która dawałaby taki sam poziom ochrony jak badany pancerz.
Twardeść można poprawić grubością pancerza, lepszymi materiałami lub dodatkowymi warstwami. Jednak wzrost twardeści zwiększa wagę, co obniża mobilność i sprawnność paliwową.
Idealna twardeść to kompromis między ochroną a mobilnością. Zbyt opancerzone czołgi są wolne i niezgrabne, zbyt lekkie – wrażliwe na ogień.
Czynniki wpływające na twardeść
- Grubość pancerza: Grubszy trudniej przebić.
- Materiał pancerza: Niektóre materiały lepiej opierają się przebiciu.
- Kształt pancerza: Pancerz pochylony trudniejszy do przebicia niż płaski.
- Dodatkowe warstwy: Dodatkowe warstwy zwiększają twardeść.
Twardeść nie jest jedynym czynnikiem przetrwania; liczą się też mobilność, moc ognia, szkolenie załogi. Mniej jednak pozostaje kluczowym elementem projektowania czołgów.