Elektrownie wodne zazwyczaj nie montują tradycyjnych drewnianych czy metalowych drabin, by ryby mogły popływać pod prąd na miejsca tarła. Zamiast tego stosuje się specjalne konstrukcje zwane przejściami rybnymi (fish passages).
Dlaczego tradycyjne drabiny nie zawsze sprawdzają się?
Prąd wody: Silne prądy przy zaporach sprawiają, że ryby mają problem z pokonaniem klasycznej drabiny.
Wysokość: Zatory bywają bardzo wysokie – drabina byłaby niepraktyczna, a wręcz niebezpieczna dla ryb.
Koszt: Budowa i konserwacja tradycyjnej drabiny bywa bardzo droga.
Jakie konstrukcje stosuje się zamiast nich?
Rybne przejścia kanałowe (fishways): Sztuczne kanały naśladujące naturalne warunki rzeki, prowadzące ryby wokół zatory. Popularne typy: basenowo-prógowe, Denila, pionowe szczeliny.
Windy rybne (fish lifts): Urządzenia mechaniczne fizycznie podnoszące ryby nad zaporę – przydatne dla dużych gatunków lub słabych pływaków.
Ekrany rybne (fish screens): Bariery przy przyjmach wody, chroniące ryby przed wciągnięciem do turbin; często łączone z przejściami lub windami.
Nowoczesne elektrownie dążą do minimalizacji wpływu na populacje ryb poprzez komplementarne zastosowanie tych rozwiązań, co pozwala na swobodne wędrówki i rozmnazanie.