Historia łowienia wielorybów
Wczesny XX wiek – wciąż dochodowy biznes. Japonia miała stacje, Norwegia wdrożyła metody nowoczesne już 1906 r. Wyrzutnia harpunowa zmniejszyła ryzyko – ludzie zostawali na statku, nie w łódkach. Początek XX w. – harpuny wybuchowe: strzał z materiałem wybuchowym by zabić wieloryba na rzeź.
- Łowienie wielorybów (whaling) = polowanie na wieloryby dla tłuszczu i mięsa. Od IX w. w Hiszpanii. XIX w. – branża. Norwedzy stworzyli harpunę wybuchową. Popularność -> bliska zagłada niektórych gatunków. 1986 r. Międzynarodowa Komisja Łowiectwa Wielorybów (IWC) zakazała komercyjne łowienie – wciąż w mocy.
Sytuacja współczesna
Mimo zakazu 1986 r., Japonia i Norwegia kontynuują. Japonia: przykrywka "badań naukowych". Norwegia: ignoruje zakaz, ustala własne limity z Islandią. Razem 3 kraje zabijają ~2500 wielorybów rocznie, techniki sprzed 100 lat. Celowe gatunki: wieloryb płetwisty (fin), minke, kachalot (sperm), wieloryb humpacki (humpback), wieloryb sei. Łowienie tubylców (aboriginal) w USA, Grenlandii, Rosji.
Polowanie
Wymaga: widoczności, dobrego kapitana, doskonałego strzelca. Wszystkie 3 by zabić natychmiast. Pogoda może zepsuć strzał – ruch statku uniemożliwia celowanie. Dobry strzał skraca agonię o dni. Mniejsze cierpienie gdy pogoda, statek i strzelec współpracują na "litościwym" zabiciu.
Zabijanie
Najczęstsza metoda: harpuna wybuchowa. Strzelana z armaty na dziobie. Siła wybuchu penetruje z 30 m. Grenat detonuje w ciele -> neurotrauma -> śmierć. Jeśli nie zabije – druga harpuna (bez wybuchu) lub strzał z karabinu. Cierpienie niejasne. Norwedzi: 81% skuteczności pierwszym strzałem. Japończycy: 40%.