Rybki toporowe (hatchetfish) nazywane są tak z unikalnego kształtu ciała, przypominającego topór lub siekierę. Mają płaskie, wydłużone ciała z wąskimi głowami i płetwami ułożonymi z przodu i z tyłu. Duża, trójkątna płetwa grzbietowa nadaje im charakterystyczny sylwetkę.
Kolorystyka zależy od gatunku, ale zazwyczaj jest srebrzysta, czasem jaskrawa. Niektóre mają przezroczyste ciała widoczne narządy wewnętrzne, a pewne gatunki posiadają organy bioluminescencyjne do komunikacji i przyciągania ofiar.
Większość jest mała, dosiadając zaledwie kilku centymetrów. Żyją w wodach słodkich Ameryki Południowej i Afryki, często na niskopoziomach rzecznych, gdzie słońce ledwo sięga.