Niektóre ptaki przebywają w tym samym miejscu cały rok, inne wędrują szukając idealnego środowiska w zależności od pory roku. Ok. połowa gatunków ptaków wykonuje w życiu podróż w poszukiwaniu cieplejszej pogody, chłodniejszego klimatu lub idealnych miejsc lęgowych. W sezonie wędrówek niektóre siedliska zalewa fala nowych, ciekawych gatunków z całego świata.
Geografia
Większość populacji wędruje wzdłuż tras przelotowych (flyways) – specyficznych tras geograficznych. Np. trasa Misisipi (Mississippi Flyway) biegnie wzdłuż rzeki. Część najdłuższej trasy w półkuli zachodniej: od arktycznego wybrzeża Alaski do Patagonii w Ameryce Południowej. Niektóre ptaki wodne pokonują całą trasę dwukrotnie rocznie. Wiele tras o różnej długości na całym globie. Ptaki wędrują: szukając cieplejszego/chłodniejszego klimatu, miejsc lęgowych, obfitego pożywienia (sezonowe zmiany dostępności pokarmu).
Narzędzia
Najlepszy sposób na identyfikację wędrownych ptaków: przygotowanie pomocy optycznych i niezawodnego przewodnika. Lornetka lub aparat z zoomem – by widzieć detale. Wiele gatunków (w tym wędrownych) różni się tylko detalami – jasniejsza obserwacja = lepsza identyfikacja. Przewodniki terenowe (Sibley, Audubon, Peterson) dostępne dla krajów, regionów, grup ptaków.
Typy
Wiele gatunków wykonuje migrację w ciągu roku. Przykłady: ptaki lądowe północy (jaskółki, ptaki rapaczne) – do tropików i z powrotem. Łabędzie, gęsi, kaczki (lęgowe na północy) – dalekie migracje. Gęś różonoga (Anser brachyrhynchus) – z Islandii/Grenlandii na Wyspy Brytyjskie. Inne: kaczka kosiarka (Anas acuta), ślepowron Swainsona (Catharus ustulatus), kulik ogonisty (Limosa lapponica), rybitwa polarna (Sterna paradisaea), sarna griffon (Gyps fulvus), kolibr rubinogardły (Archilochus colubris).
Identyfikacja fizyczna
Wielkie gatunki wędrowne rozpoznawalne po: rozmiarze, kształcie, kolorystyce, wzorze pióropuszu. Podgatunki różnią się drobnymi szczegółami – notuj konkretne znaki: kolory wokół oczu, długość ogona, kolor nóg, kropkowanie krawędzi skrzydeł/ogona. Pióropusz bywa zmienny w roku – głównie sezon lęgowy. Dobry przewodnik uwzględnia wariacje sezonowe.
Identyfikacja behawioralna
Można identyfikować po zachowaniu: komunikacja, miejsca pobytu, dieta, miejsce/sposób gniazdowania. Upraszcza proces – eliminuje duże grupy kandydatów. Uwaga: siedlisko nie zawsze wskaźnik – jeśli nie lęgują, szukają schronienia gdziekolwiek.