Obrączkowanie ptaków to metoda identyfikacji przez założenie cienkiej obrączki (skóra, plastik, metal) na nogę. Zazwyczaj lekki metal z wyrytym numerem/znakiem. Stosowane od dawna – od czasu szkolenia sokłów, gołębi, papug do polowań, komunikacji, rozrywki. Później naukowcy zaczęli obrączkować ptaki do badań naukowych.
Historia
Wczesne zastosowanie: europejscy sokolnicy zakładali skórzane obrączki z znakami na nogi sokłów i jastrzębi. Ok. 300 lat temu – śledzenie migracji, zmian wagi, zdrowia, innych cech fizycznych.
Cel
Obrączkowanie z wielu powodów. Metalowa obrączka na większych ptakach domowych – łatwa identyfikacja przy odzyskaniu po ucieczce. Dane z odłowionych ptaków dziczych: monitorowanie liczebności gatunku, regulacje polowania/łowiectwa, ocena zagrożeń środowiskowych.
Jak to się robi
Ptaki muszą zostać złowione (chyba że ptaki domowe od pisklęcia). Organizacje używają pulapek nieuszczelniających – najczęściej siatka mgławica (mist net), bardzo drobna, niewidoczna dla ptaków. Licencjonowani obrączkowacze wyjmują ptaki, zakładają obrączki, notują dane, puścają. Jeśli ptak już ma obrączkę – sprawdza się bazę poprzednich odłowów, by udokumentować ruchy.
Wpływ na środowisko
Obrączkowanie nie ma znanych negatywnych wpływów na osobniki. Obrączki ultralekkie, ptaki nie rannie przy łowieniu i zakładaniu. Bez obrączkowania: nieznane byłyby liczebność, długość życia, wpływ pestycydów, polowania, rozwoju.
Szkolenie
Badawcy naukowi (akademia, agencje rządowe) prowadzą większość obrączkowań. Każda osoba muszą udowodnić szkolenie – często staż u licencjonowanego obrączkowacza, by uzyskać uprawnienia.