Oba z Walii, ale odrębne rasy o innych korzeniach. Kiedyś krzyżowano – stąd podobieństwo. Od 1934 r. (oficjalne rozróżnienie) krzyżowanie przestało. Nazwy od regionów Walii.
Pochodzenie
Kardygański przyszedł wieki wcześniej. Celtowie z Europy środkowej przynieśli przodków ok. 1200 r. p.n.e. Dzisiejszy kardygański dzieli linie z jamnikiem. Pembroke dopiero w 1107 r. z flandryjskimi tkaczami w Pembrokeshire. Pochodzą z keeshonda, pomeraniana, schipperke, spitza.
Psy pasterskie
Obie rasy pasły bydło najemnych farmerów. Walijskie ziemie należały do korony brytyjskiej – farmy mogły ogrodzić kilka hektarów, bydło pasło na wspólnikach. Korgie gnały swoje bydło na dobre pastwiska i gryzły nogi obcych zwierząt. Dziś kardygański wciąż pasie, pembroke to głównie psy towarzyszące (w tym królewska rodzina).
Różnice fizyczne
Najbardziej widoczna: ogon. Kardygański – nisko usiadły, kosmaty. Pembroke – urodzony bez ogona lub kupowany blisko ciała. Tylko kardygański ma przednie łapy wygięte na zewnątrz (jak jamnik). Obie: długie, silne ciała na krótkich nogach. Uszy duże, stojące – kardygański większe, spitzowate; pembroke zaokrąglone. Kardygański większy, ale pembroke ma większe oczy.
Pasterz vs towarzysz
AKC uznał obie rasy w 1935 r. W USA popularniejszy pembroke. Obie (szczególnie kardygański) mogą pasterzyć rodzinę (szczególnie dzieci), ale doskonale uczą się posłuszeństwa. Pembroke bardziej cierpliwy i zabawne. AKC chwali kardygańskiego: przystojny, potężny, inteligentny, szybki i wytrzymały.