Zwierzęta lądowe wykształciły różne adaptacje oddechowe do pobierania tlenu z powietrza:
1. Płuca
Ssaki, ptaki, gady – płuca z pęcherzykami płućnymi (alweolami), gdzie tlen przenika do krwi, a CO₂ jest wydalane.
2. Tracheae i spirakulki
Owady i niektóre bezkręgowce – sieć rurek (tracheae). Powietrze wpada przez otwory (spirakulki) na powierzchni ciała prosto do tkanek.
3. Skrzela (stadium larwalne)
Niektóre płazy (np. kumakowe) zaczynają życie z zewnętrznymi skrzlami do oddychania w wodzie, potem rozwijają płuca.
4. Oddychanie skórne
Niektóre płazy, robaki, niektóre gady – wchłaniają tlen przez wilgotną skórę, skuteczne w wilgotnym środowisku.
5. Oddychanie pancerne u żółwi
Żółwie wymieniają gazy przez plastron i karapaks – oddychają pod wodą lub zakopane.
Różne grupy zwierząt mają wyspecjalizowane układy oddechowe dopasowane do swojego środowiska i stylu życia.