Szczepionki konne – podział i najważniejsze choroby
Szczepionki dla koni zapobiegają chorobom takim jak wirus Nilu Zachodniego, kłaczkowatość, encefalomielitis i grypa, wśród innych. Niektóre szczepionki używają zainfekowanych lub zabitych organizmów, które żywe powodują wirusa. Gdy martwy wirus jest wstrzykiwany do układu konia, stymulowana jest reakcja immunologiczna chroniąca go przed żywymi wirusami. Inne szczepionki używają zmodyfikowanego żywego wirusa, który może się rozmnażać, ale nie powoduje choroby. To uruchamia układ immunologiczny konia do produkcji przeciwciał. Dwa typy szczepionek to szczepionki podstawowe (core), podawane regularnie wszystkim koniom, i szczepionki nienpodstawowe (noncore), podawane tylko niektórym koniom w określonych sytuacjach.
Wirus Nilu Zachodniego
Wirus Nilu Zachodniego należy do kompleksu japońskiego encefalitisy flavivirusa. Powoduje obrzęk mózgu i rdzenia kręgowego. Okres inkubacji to 5–15 dni od momentu ugryzienia konia przez zarażonego komara. Szczepionka zapobiegająca wirusowi Nilu Zachodniego podawana jest rocznie lub półrocznie w zależności od ryzyka. Pierwsza dawka w 3–4 miesiącu życia u źrebiąt, których matka nie była szczepiona, z kolejnymi dawkami w 5. i 6. miesiącu. Szczepionka na WNW to szczepionka podstawowa.
Kłaczkowatość (Tetanus)
Kłaczkowatość wywołana jest przez bakterię Clostridium tetani. Toksyny bakterii powodują paraliż, w którym mięśnie stają się sztywne i twarde, niezdolne do rozluźnienia lub skurczenia. Dr Lyndi Gilliam, DVM, stwierdza, że szczepionka antytoksynowa na kłaczkowatość podaje się w momencie rany przenikającej lub operacji, jeśli ostatnia dawka przypomniająca nie była podana w ciągu 6 miesięcy. Szczepionka toksynowa na kłaczkowatość to szczepionka podstawowa, podawana rocznie, dająca długotrwałą ochronę. Dla źrebiąt, których matki nie były szczepione, seria dawkowana w 3–5 miesiącu i druga dawka w 6–7 miesiącu, po czym roczny przypomnienie.
Encefalomielitis
Wirusowe zapalenie mózgu i rdzenia u koni to grupa sześciu wirusowych chorób mózgu. Szczepionka na encefalomielitis dzieli się na EEE, WEE i VEE. EEE podaje się koniom w rejonach wysokiego ryzyka; WEE koniom w rejonach niskiego ryzyka; VEE dla źrebiąt. Szczepionka to szczepionka podstawowa podawana rocznie wiosną, a przy zagrożeniu ekspozycją podaje się VEE.
Grypa konna (Influenza)
Grypa to silna, ostra choroba dróg oddechowych z krótkim okresem inkubacji 3–4 dni. Wirus penetruje przez błonę śluzową nosa i atakuje wyściółkę dróg oddechowych, uszkadzając duże obszary błony. Amerykańskie Stowarzyszenie Praktyków Medycyny Konnej zaleca serię min. trzech dawek dla pierwotnej immunizacji źrebiąt. Szczepionki zainfekowane podawane jako roczne przypomnienia. Grypa to szczepionka nienpodstawowa.
Dźwica (Strangles)
Dźwica to przede wszystkim choroba górnych dróg oddechowych. Źrebęta otrzymują pierwszą dawkę szczepionki wstrzykiwanej na dźwicę w 4–6 miesiącu, drugą w 5–7, trzecią w 7–8, czwartą w 12 miesięcy. Szczepionki zawierające ekstrakty M-proteinu mogą być mniej reaktywne niż szczepionki całokomórkowe. Roczniaki, konie sportowe, rekreacyjne i kobyły hodowlane otrzymują półroczne przypomnienia tej szczepionki nienpodstawowej.
Wścieklizna (Rabies)
Wścieklizna to choroba wirusowa atakująca tkankę nerwową wszystkich gatunków krwistych. Koń jest szczególnie podatny na jej działanie; jest to jednak szczepionka nienpodstawowa. AAEP stwierdza, że szczepionka na wściekliznę z żywym wirusem zmodyfikowanym jest zakazana dla koni. Dlatego podaje się szczepionki zainfekowane rocznie, od 3–4 miesiąca i w 12 miesiącu u źrebiąt.