Equus caballus – domestykacja od 4000 r. p.n.e.
Populacje dzike (mustangi) pochodzą z zdzikowanych domowych. Dziś wiele ras – cechy wspólne i różnice.
Adaptacje nienaturalne (selekcja ludzka)
Różne wymiary. Shire Horse – wielkość, stawy/mięśnie przystosowane do masy. Shetland Pony – wyspy na północy Szkocji → gęsty, szorstki koc na ochronę. Rasy pod konkretne zadania: masywne – paka, chude (Arab) – szybkość/wytrzymałość.
Adaptacje naturalne (wspólne wszystkim)
- Ogon – naturalna broń przeciwko owadom wokół pośladków (machanie).
- Kopyta – na kamienistym twardym gruncie się ścierają → rosną ~6 mm/mc.
- Serce – duże ciało + obciążenie = potężne serce. Średni koń: serce ~4 kg (9 lbs). Mniejsze/większe rasy – proporcjonalnie.
Adaptacje behawioralne
- Wstawanie z leżenia = wysiłek (duże ciało, cienkie nogi) → sen głównie stojąc, rzadko leżą.
- Stada z hierarchią dominancji. Samic dominujący = harem, ochrona. Silni samce przekażają geny.
- Relacje społeczne: pielęgnowanie wzajemne (grooming) = wiązania.
Obrona przed drapieżnikami
- Oczy z boków głowy → pole widzenia ~360°.
- Węch – wykrywa niezwykłe zapachy, ostrzega.
- Sen stojąc = mniejsza wrażliwość.
- Stado = więcej oczu, siła w liczbie.