Cykl życiowy kleszcza (Ixodida) – jaja, larwy, nimfy, dorośli, parowanie, 2-letni cykl

Identyfikacja

  • Niedoğrzałe: **3 pary nóg**. Dorosłe: **4 pary nogi**.
  • Twarda tarcza (skutum) – **tylko kleszcze twarde (Ixodidae)**. Miękkie (Argasidae) – bez tarczy.
  • **Brak skrzydeł** u wszystkich.

1. Jaja → Larwy (wiosna)

  • Dojrzała samica zładaje jaja na gruncie (wiosna).
  • Podwyższona temp./wilgoć → wylęg **larw (rozmiar kropki)**.
  • Pierwszy gospodarz: **mały gryzoń**. Karmienie 2–3 dni → odpadanie.

2. Larwa → Nimfa (lato/jesień)

  • Po odpadnięciu: **linka → nimfa**.
  • Zimą: **bezczynność** (diapauza).
  • Wiosną: wznawianie karmienia.

3. Nimfa → Dorosły (wiosna kolejna)

  • Drugi gospodarz: **człowiek, pies, kot, większe zwierzę**.
  • Karmienie kilka dni → odpadnięcie, linka → **dorosły**.

4. Parowanie i koniec cyklu (jesień – 2. rok)

  • Jesienią dorośli (♂+♀) karmią się na gospodarzach **I PARUJĄ NA NICH**.
  • Samce **giną po sparowaniu**.
  • Samice przezimowują (kora, gnie gnilne, glebą).
  • Wiosną (3. rok) zładają jaja → giną. **Cykl = 2 lata** (w naszych warunkach).

Znaczenie epidemiologiczne

Kleszcze = wektory **boreliozy (Lyme), kleszczowego zapalenia mózgu (TBE), babesjozy, anaplazmozy**. Znajomość cyklu = lepsza profilaktyka (np. usuwanie liścia, kosi trawę, środki odstraszające na psy/koty w sezonie aktywności nimf i dorosłych – wiosna/jesień).