Patyczaki (owady patyczkowate, fasmidy) to jedna z ciekawszych kreacji natury. Ich kamuflaż sprawia, że są prawie niewidoczne wśród gałęzi. Ponad 3000 gatunków, różne rozmiary/kształty, ale wzorce cyklu życia bardzo podobne.
Jajo
Start jako jajo. Już na tym etapie mistrzowie kamuflażu: jaja wyglądają jak nasiona roślin. W zależności od gatunku/klimatu: kilka tygodni – kilka miesięcy do wylęgnięcia. W chłodnych klimatach do 2 lat.
Niektóre jaja mają adaptację na zimę: na szczycie mały grzbietek (kapitulum) – atrakcyjny dla mrówek. Mrówki donoszą jaja do podziemnych gniazd – bezpieczne przezimowanie. Po ogrzaniu młode patyczaki wracają na drzewa.
Nimfa
Wylęgowe = nimfy. Jak młode gałązki: blednozielone, z czasem brązowa kora. Wyglądają jak miniaturowe dorośli – brak gwałtownej metamorfozy. Rosną przez lnienie (zrzucanie skorupy). Często zjedzają zrzuconą skorupkę. Średnio 4–8 lnień do dorosłości.
Świat niebezpieczny dla kruchej nimfy. Szczęśliwie: w trakcie lnienia odrastają kończyny. Po osiągnięciu rozmiaru docelowego – tracą tę zdolność.
Dorosłość
Większość polega na kamuflażu. Niektóre gatunki rozwijają unikalne obrony: ostre kolce na przednich nogach, strzelanie drażniącą cieczą. Większość po prostu się maskuje. Potrafią udawać martwe przez godziny po dotkniu/przerażeniu.
Parzenie i rozmnażanie
Wiele gatunków: samice same, partenogeneza (bez zapłodnienia). Potomstwo = kopia matki. Inne parują się parami samiec-samica – wisią razem godzinami. Ok. 2 tyg. po parzeniu samica kładzie setki jaj. Niektórzy zakopują, większość po prostu odrzuca z gałęzi na ziemię – cykl zamyka się.
Długość życia
Średnia: kilka miesięcy – do ok. 2 lat. Nie giną po rozmnażaniu, przy szczęściu mogą parzyć się wielokrotnie.