Czym jest szerszeń?
Duży osa (Vespidae), bliski kuzyn osy pospolitej. Długość **2–3,5 cm**. Ciało smukłe, długie nogi. Budują **gniazda papierowe** (żużą drewno + ślina) pod daszkami, na strychach, gałąziach. **Społeczne**: królowa, robotnice (sterylne samice), trutnie. Wczesna kolonia: tylko królowa + robotnice.
Rola w kolonii
- Królowa: Jedyna rozmnazająca się samica. Dominuje.
- Robotnice: Budują gniazdo, zbierają pokarm (owady, sok, owoce), chronią kolonię. Większość samic, asekсуальne.
- Trutnie: Mało, rola: **parzenie z młodymi królowymi** → giną wkrótce po.
Cykl roczny (2 lata)
- Jesień (rok 1): Królowy parują się, przezimowują w korze drzew, gnilem drewnie, glebie.
- Wiosna (rok 2): Krółowa buduje gniazdo, zkłada jaja → larwy po **5–8 dniach**.
- Larwa: 5 instarów w 12–14 dni. Potem tkacka kokona (jedwab) → **13–15 dni** → młoda szerszeń gryzie się z komórki.
- Po 5–10 robotnicach: Królowa przestaje polować – robotnice przejmują pracę.
- Lato: Robotnice żyją **3–4 tygodnie**, nowe ciągle wylęgniają. Królowa zkłada jaja na młode krółowe i trutnie.
- Jesień (rok 2): Robotnice karmia młode krółowe/trutnie, ignorują starą królową → ona wylatuje i ginie. Trutnie parują się z nowymi królowymi → giną. Ostatnie robotnice giną wczesną jesienią. Młode krółowe szukają miejsca na zimę → **cykl się zamyka**.
Ostrzeżenie
- Szerszenie **nie atakują bez powodu** – bronią gniazda.
- Unikaj gwałtownych ruchów rąk, nie stawaj w linii lotu.
- Alergicy na żądło: **natychmiastowy lekarz / adrenalina (auto-injektor)**.