Ewolucja węży w okresie kredowym
Obecnie znanych jest wiele gatunków węży, rzadko zastanawiamy się nad ich pochodzeniem. Okres kredowy (ok. 145–66 mln lat temu) był kluczowy dla ewolucji węży. Skamieniałości z tego okresu potwierdziły i obaliły różne teorie.
Najstarsze znalezione węże
Najwcześniejsze węże wyewoluowały w kredzie. Do nich należą: Pachydrachis, Pachyophis, Lapparentophis defrenni, Simoliophis, Pouitella, Pachyrahachis problematicus, Eupodophis, Haasiophis. Skamieniałości z 96–100 mln lat temu znaleziono w Bliskim Wschodzie.
Teoria morska
Przez większość XX w. naukowcy uważali, że węże wywodzą się od jaszczurek lądowych. Na końcu stulecia odkryto skamieniałości w osadach morskich – nowa teza: węże od jaszczurek morskich. Popierały to znaleziska Eupodophis, Pachyrhachis, Haasiophis terrasanctus z dwiema tylnymi nogami (kość udowa, goleniowa, śródstopna).
Teoria lądowa
W 2003 r. w Argentynie odkryto Najash rionegrina – węża z kończynami i biodrami, dowodzące na życie lądowe. Znaleziono w osadzie lądowej. Nowa teza: węże ewoluowały na lądzie, tracąc kończyny jako ryty kopacze.
Współczesne poglądy
Skamieniałości kręgów węży rzadko się zachowują. Naukowcy wciąż dyskutują między teorią morską a lądową. Po Najash znaleziono nowe osady morskie nad Wybrzeżem Izraela – hipoteza: węże od wyginłych morskich jaszczurek (mozazaurach). Badania DNA wykluczyły to: warany (potomkowie mozazaurów) nie są spokrewnione z wężami. DNA potwierdza ewolucję lądową. Większość paleontologów zgadza się: węże wywodzą się od kopających jaszczurek lądowych.