Pochodzenie
Pochodzenie dalmatyńczyka budzi spory. Twierdzenia o jego korzeniach w dawnym Jugosławii były kwestionowane. Organizacje rasowe odrzucały nadawanie dalmatyńczykowi pochodzenia chorwackiego aż do początku lat 90. Dopiero w 1993 roku Międzynarodowa Federacja Kinologiczna (FCI) potwierdziła, że rasa ma korzenie w Chorwacji, choć odmówiła nadawania Chorwacji praw opiekuńczych nad rasą.
Wczesne wspomnienia
Odwołania do dalmatyńczyków sięgają dalekiej przeszłości. W XVI wieku wiersz adresowany do księżnej wspominał o rasie. Malarstwa z Florencji z XIII wieku przedstawiają plamiste psy. Dowody na istnienie dalmatyńczyków znaleziono w Europie, Azji i Afryce, a nawet na ścianach podziemnych grobów.
Pies strażacki
Tradycyjna rola dalmatyńczyka mogła zacząć się w Wielkiej Brytanii. Londyńskie strażnice miały problem z szkodnikami, a dalmatyńczycy doskonale sobie z nimi radzili, nie wahając się ich zabić. Do dziś w Wielkiej Brytanii, USA i innych krajach dalmatyńczycy są dumą strażnic – nie rzadko widzieć je w jeżdżących strażackich samochodach.
Pies konny
Dalmatyńczycy i konie naturalnie się dogadują. Kiedy konie były głównym środkiem transportu, psy trenowano do biegania obok wozów i karetek. Zyskały nazwę „psów wozowych” lub „psów damskich”, bo często towarzyszyły podróżom kobiet. W XVII wieku chroniły konie ciągające wozy, a nocą spały z nimi na stajni, chroniąc przed kradzieżą.