Skorpiony – biologia, jad, rozmnażanie i mity

Klasyfikacja

Skorpiony to bezkręgowe ośmionogie, należące do gromady pajączaków (Arachnida), rzędu Scorpiones. Obok nich w tej grupie: tarantule, czarne wdowy, opiliony. Na świecie znanych jest ponad 2000 gatunków, zamieszkujących wszystkie kontynenty poza Antarktydą.

Jad – neurotoksyna

Ogon kończy się kącikiem z gruczołem jadowym. Jad to neurotoksyna – atakuje komórki nerwowe, powodując paraliż i zaburzenia krytycznych funkcji (oddychanie). Toksyczność różna się drastycznie między gatunkami; nawet młode skorpiony są jadowite. W USA większość gatunków nie daje śmiertelnych dawek, ale każde użądlenie wymaga konsultacji lekarskiej.

Opieka nad potomstwem – unikalne u pajączaków

Skorpiony są żyworodne. Młode rodzą się z miękką skorupką, kleszczami i ogonem. Matka nosí je na grzbiecie do momentu pierwszej plamienia (ekdyzy), gdy otrzymują twardą skorupkę. Ten opiekuńczy instinct jest rzadki w świecie pajączaków.

Łowienie i trawienie

Żyją w surowych klimatach – muszą być oszczędni. Główna pokarm: owady sparaliżowane jadem. Czasem małe ssaki. Skorpiony trawią tylko płyny – mięso dokładnie żują, by rozpuścić je w płyn, resztki odrzucają.

Najczęstsze mity

  • "Matka pozwala się zjeść potomstwu" – fałsz. To inni pajączaki (np. pewne pająki). Matka skorpiona nosi młode, by je chronić.
  • "Wszystkie użądlenia są śmiertelne" – fałsz. Wiele gatunków ma słaby jad dla ludzi. Mimo to: ostrożność i wizyta u lekarza po użądleniu.

Ciekawostka

Skorpiony istnieją od co najmniej 430 mln lat – są "żywymi skamieniałościami". Fluorescują pod światłem UV (przydatne w nocnych poszukiwaniach).