Większość gatunków ryb nie ma wyraźnych zewnętrznych cech płci, a niektóre są nawet hermofrodytyczne. U gatunków z osobnymi płciami samce i samice można czasem odróżnić po:
- Ubarwieniu: Samce często są jaśniej ubarwieni niż samice, jak w wielu gupikach i miecznikach.
- Kształcie ciała: Dimorfizm płciowy może dawać inne sylwetki. Samce betty mają zazwyczaj dłuższe, bardziej rozchwiane płetwy niż samice.
- Otworach płciowych: U żyworodnych (np. pecylie, mieczniki) samce mają zmodyfikowaną płetwę podbrzuszną (gonopodium), samice inny otwór. U jajorodnych otwór samicy zazwyczaj większy i okrągły.
- Zachowaniu: W sezonie tarła samce mogą tańczyć, budować gniazda, wykazywać terytorialność, by przyciągnąć samice.
Ponieważ cechy te mocno się różnią między gatunkami, najpewniejszą metodą jest konsultacja gatunkowych poradników lub eksperta akwarystycznego.