Ryba mooryjska (Moorish idol) to ryba morska tropikalna i subtropikalna żyjąca w Oceanie Spokojnym. Zanclus cornutus stał się swego rodzaju „niemal niemożliwym marzeniem” akwarystów, którzy kochają tę rybę za jej uderzający wygląd i charakterystyczne zachowanie, ale uważają ją za niemal niemożliwą do utrzymania przy życiu w niewoli.
Opis
Ryby mooryjskie najbardziej znane są z jaskrawej kolorystyki i łagodnej formy. Trójkątne w kształcie, Z. cornutus jest znacznie szersze od płetwy grzbietowej do brzusznej niż między płetwami piersiowymi. Płetwa grzbietowa jest cienka i wydłużona, wygięta nad grzbiet ciała po płetwę ogonową. Ta delikatna płetwa grzbietowa, zwana nitką (filament), jest inspiracją dla alternatywnej nazwy Z. cornutus – kosy koronowanej (crowned scythe). Ten wydłużony piórko czasem nazywane jest rozszerzeniem philomantis. Zazwyczaj osiągają 18–25 cm długości, a ich łuski są białe do żółtych z grubymi pionowymi czarnymi pasami. Małe, kostne wyrostki rozwijają się przed każdym okiem u ryb dorosłych i rosną u samców. Ryba mooryjska ma długi, spiczasty pysk. W wydłużonych ustach znajdują się grzebieniastę zęby. Jaskrawy pomarańczowy plam na szczycie pysku to jeden ze sposobów rozróżnienia Z. cornutus od jego bliźniaka, Heniochus diphreutes, często nazywanego fałszywym mooryjskim idolem.
Naturalne siedlisko
Rodzimy w Indo-Pacyfiku i Oceanie Spokojnym, ryba mooryjska zamieszkuje rafy koralowe w płytkich wodach oceanicznych, zazwyczaj wzdłuż wybrzeży. Ryby mooryjskie preferują twarde dno w głębokościach 3–180 m (10–600 stóp). Zasięg geograficzny jest dość szeroki wzdłuż wschodniego i zachodniego Pacyfiku, a niektóre osobniki zaobserwowano nawet u wybrzeży Florydy, choć przyjmuje się, że pochodzą one od ludzkiego uwolnienia, a nie naturalnej obecności.
Zachowanie
Ryba mooryjska pasie po tunikatach i gąbek żyjących na rafach koralowych i zakotwiczonych w podłożu oceanicznym. Spędza większość czasu na gryzieniu pokarmu i jest wysoce aktywnym pływaczem. Z. cornutus skacze, robi pętle i mierzy po oceanie, niesiona przez szybkie prądy. Ryby mooryjskie często widziane są w parach, a rzadziej w małych stadach. Choć wygląda elegancko i łagodnie, ryba mooryjska może być agresywna wobec innych ryb i stanie na swoim w konfrontacji.
Trzymanie ryb mooryjskich w akwariach
Jedyny sposób na utrzymanie ryb mooryjskich zdrowych w niewoli to jak najwierniejsze odtworzenie ich naturalnego środowiska rafowego. Akwaryści upierci się przy Z. cornutus często przychodzą do wniosku, że akwarium z tym gatunkiem musi być zaprojektowane wokół niego i jego potrzeb. Akwarium rzepowe powinno być w pełni dojrzałe i ustabilizowane przed wprowadzeniem ryby mooryjskiej. Minimalna wielkość akwarium to 200 galonów (ok. 750 l), ale im większe, tym lepiej. Te ryby potrzebują dużo struktur skalistych z długimi torami pływania, by naśladować naturalne środowisko. Ryby mooryjskie są wszystkożerne i zróżnicowana dieta jest kluczem do ich trwałego zdrowia. Drobne organizmy na żywej skale, glony morskie, tridacny i muszle, uprawiane gąbki, pokarm dla ryb anielskich zawierający gąbki – to odpowiednie źródła pokarmu dla Z. cornutus. Wygenerowany maszynowo ruch falowy, silnie napowietrzona woda i doskonała jakość wody to minimalne wymagania dla przetrwania ryby mooryjskiej w niewoli. Nawet po spełnieniu wszystkich parametrów, akwaryści czasem находят, że brakuje X czynnika w diecie lub siedlisku, którego nie da się odtworzyć, co prowadzi do zgony ryby.