Rodzaje gazel

Śliskie, grace i egzotyczne – to tylko kilka słów kojarzonych z gazelami. Najbardziej znane jako ofiary lwów i gepardów na sawannie afrykańskiej. Przypominają przysłowie biblijne: „Uwolnij się jak gazela z rąk łowcy”. Te szybkonogie, średniej wielkości antylopy występują też na suchych ziemiach Afryki Północnej, Bliskiego Wschodu i Azji. 14 przetrwających gatunków gazel, niektóre zagrożone, podzielone jest na trzy rodzaje: Gazella, Eudorcas i Nanger.

Siedlisko

Gazele zamieszkują głównie suche środowiska – od półpuszczystych łąk Afryki Wschodniej po upalone pustynie Mongoli. Choć większość żyje na otwartych równinach, niektóre przystosowały się do górskiego terenu. Potrafią pozyskiwać wodę z roślin, które jedzą – niektóre nigdy nie piją wody – i wyewoluowały mechanizmy utrzymywania wilgoci w ciele. Jasna sierść, zazwyczaj brzozowa z białym podbrzkiem i tyłem, odbijają promienie słoneczne. Gazele preferują cień i unika jedzenia w najbardziej upalny dzień, ale tolerują wzrost temperatury ciała nawet o 9 °F (5 °C).

Cechy

Oprócz brzozowo-białych płaszczy, większość gazel ma ciemne pasy na bokach i kontrastowe znaki na twarzy. Posiadają duże, charakterystyczne pierścieniowe rogi cennie przez łowców. Długie i smukłe nogi czynią je szybkimi biegaczami – gazela Tomsona (Gazella thomsonii) osiąga do 64 km/h. Gazele stosują też skoki zwane „stotting” lub „pronking”, by uciec drapieżnikom. Żyją w dużych stadach i są nomady lub migracyjne – czasem obojętnie.

Afryka

Afryka jest domem dla największej gazeli – gazeli damy (Nanger dama), sięgającej 119 cm u garbu i ważącej do 75 kg, oraz najmniejszych – gazeli dorcas (G. dorcas) i gazeli Speke’a (G. spekei), ważących 15–25 kg i wysokości 45–60 cm. Gazela Atlasu (G. cuvieri) występuje w Górach Atlasu na północy-wschodzie Afryki, a gazela rhim (G. leptoceros) zamieszkuje piaskowe pustynie Sahary. Gazela Granta (N. granti), zauważalnie większa od gazeli Tomsona, którą przypomina, ma rogi w kształcie lir, największe ze wszystkich gazel, mierzące 45–80 cm.

Azja

Oprócz gazeli dorcas, trzy inne gatunki rodzaju Gazella zamieszkują Półwysep Arabski: gazelę górską (G. gazella), gazelę puchatą (G. subgutturosa) i gazelę saudyjską (G. saudiya), istniejącą tylko w niewoli. Zasięg gazeli puchatej – tak nazwanej, bo samiec podczas rytu ma występujące krtani – ciągnie się od Bliskiego Wschodu po Mongolię i północno-wschodnie Chiny. Gazela Wadi Araba (G. gazella acaciae), rodzimy w Palestynie, zagrożona wyginięciem. W pustyniach Indii i Pakistanu występuje gazela indyjska, czy chinara (G. bennetti).