Mamut wełnisty (Mammuthus primigenius) wyginął ~10 tys. lat temu, choć populacja krasnoludzkich mamutów przetrwała do 1700 r. p.n.e. na Arktycznej wyspie Wrangel. Pojawili się w rekordu skamieniałości 4 mln lat temu w Afryce. Byli jedną z rodziny mamutów (wszystkie wyginęłe), bliscy spokrewnieni z wyginęłym mastodontem i żyjącymi słoniami afrykańskimi i azjatyckimi. Zamieszkiwali tundrę i łąki Ameryki Północnej i Eurazji.
Opis
Wysokość do 3,6 m (12 stóp) w kłębie, waga do 12 ton. Gęste futro do 1 m z podfutrzem wełną. Małe uszy, zakrzywione kły do 4,8 m, wysoki, kopulasty skull. Żyli w stadach rodzinnych, migrowali sezonowo za pokarmem.
Historia
Malowidła jaskiniowe we Francji, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii. Legendy plemienne w Ameryce Północnej i Syberii. Obecni w Ameryce Północnej przy przybyciu ludzi. 1796: Georges Cuvier – pierwszy zachodni naukowiec badający kości, rozpoznający wyginęły gatunek bliski słoniom. Kość słoniowa mamuta wciąż zbierana na Syberii jako zamiennik słoniowej.
Siedlisko
Epocha lodowcowa: wielkie obszary Eurazji i Ameryki Północnej pokryte lodowcami. Mamuty na płaskiej tundrze i łąkach na południe od lodowców. Trawa, mchy, krzewy. Szacunkowe zapotrzebowanie: 317 kg roślinności dziennie.
Wyginięcie
Dowody: przetrwali w Europie i Syberii do 8000 r. p.n.e., mała populacja na wyspie St. Paul (Alaska) do 3750 r. p.n.e., krasnoludki na Wrangel do 1700 r. p.n.e. Przyczyna: zniknięcie siedliska po ostatniej epoce lodowcowej + polowanie ludzi.
Zamrożeni mamuty
Kilka kompletnych trupek w permiafroście Syberii. Najsłynniejszy: Dima, 40-tyś. letni noworodek, 1977, północno-wschodnia Syberia. 2007: samica (Lyuba) w Rosji. Spekulacje o klonowaniu – ale zamrażanie niszczy komórki i DNA, niemożliwe z obecną technologią.