Historia
Pierwsza orka w parku rozrywki: 1964 r., Vancouver. Kolejne dekady: >100 orek z Pacyfiku. Lata 80.: kontrowersje o metodach łowienia i traktowaniu. Od тога hodowla w zamknięciu na cele parkowe. Mimo to – gatunek zagrożony.
Rola w parkach (Sea World itp.)
Główne atrakcje. Inteligencja, chęć do gry → trening skoków, salt, wyrzucania trenera w powietrze.
Negatywne skutki niewoli
- Skrócony żywot: natura ♀ 50 lat, ♂ 30 lat. Niewola: ~75% nie przeżywa 10 lat, <20 – 15–20 lat, tylko 2 blisko naturalnego.
- Zapaść grzbietowa (dorsal fin collapse): 60–90% orek w niewoli. Płetwa nie stoi pionowo, zagięta na bok. Przyczyna: brak długich, szybkich pływów → osłabienie mięśni/kolagenu.
- Stres, stereotypie, choroby ze znieczulenia, problemy zębowe.
Mity
- "Orki atakują ludzi" – fałsz. Bardzo peu ataków. Większość: ludzie pływający wśród fok (pożywienia orek) – orka myli z foką, po orientacji rezygnuje.
- W naturze orki nie polują na ludzi.
Rozważania etyczne
Parki argumentują: edukacja, badania, ochrona. Krytycy: cierpienie, skrócony żywot, sztuczne środowisko. Ruch "Empty the Tanks", filmy (Blackfish) zmieniły opinie publiczną. Wiele krajów zakazało nowych przechowań.