Obecne w niemal każdym muzeum świata, kopaliny (fossils) to najbardziej objawiające naturą artefakty, dające kompleksowe okno do prehistorii. Od powszechnych (zęby rekinów) po najrzadsze przykłady geologicznego zachowania – skamieniałe kopaliny (petrified fossils).
Podstawy
Skamienialość (Petrifaction)
Rzadki proces skamieniałości. Podobnie do permineralizacji (częstszej) – materię organiczną zamienia w kamień. Ale w permineralizacji minerały wypełniają pory w kościach/tkankach, a w skamienialości CAŁA STRUKTURA zostaje zastąpiona mineralami. Wszystkie organizmy mogą ulec skamienieniu – od bakterii po kręgowce. Najsłynniejsze: skamieniałe drewno (petrified wood).
Skamieniałe drewno
W skamieniałym drewnie cała (lub prawie cała) materia organiczna zastąpiona mineralami – głównie kwarcem/siliconami – z zachowaniem struktury drewna. Proces pod ziemią po zasłonięciu osadem. Woda gruntowa bogata minerałami przepływa przez osad, deponuje minerały w komórkach drewna. Gdy celuloza i lignina gniją – minerały zostają, tworząc idealny odlew. Proces może dotyczyć całych lasów – skamieniałe lasy (petrified forests).
Kolorystka
Pierwiastki w wodzie tworzącej skamieniałe drewno dają unikalne barwy i wzory. Silica sama w sobie bezbarwna, ale zanieczyszczenia dodają kolory: węgiel – czarny; kobalt, chrom, miedź – zielony/niebieski; tlenki żelaza – brązy, czerwone, żółte; mangan – różowy/pomarańczowy; tlenki manganu – czarny/żółty.
Sztuczna skamienialość
Proces symulowany w laboratoriach. Kostki sosnowe: 48h w kiele kwasowym, potem w roztworze silicy, na końcu spalenie 1400°C w argonie. Efekt: skamienienie karbidem krzemu. Powtarzalne z wolframem zamiast krzemu – karbid wolframu.
Rhynie Chert
Szkocja – jeden z najsłynniejszych przykładów masowej skamienialości. Zawiera liczne rośliny, grzyby, mchy, zwierzęta z ~410 mln lat (wczesny dewon). Tak dobrze zachowane, że widoczne detale mikroskopijne – ściany komórkowe.