Kopaliny (fossils) to bez wątpienia jedno z najważniejszych narzędzi naukowców do patrzenia w głęboką historię. Bez nich biologia przeszłości zaginęłaby w pyłach historii. Na szczęście kopaliny nie tylko użyteczne, ale obfite i zróżnicowane – każda z własną historią.
Czym jest kopalina?
Krótko: zachowane ślady dawno zmarłego organizmu – zęby, kości, ślady stóp, jaja. Znajdują się wszędzie – od szczytów gór do głębokich rowów. Okiem naukowca dają wgląd w przeszłość. Wiele typów, ale dwa najczęstsze: odlewnia (imprints) – ślady lub formy, i szkielety (w muzeach) – z innego procesu.
Odlewnia (Imprints)
Definicja w nazwie, ale kilka form. Skała z utwierdzoną formą organizmu = odlewnia. Przykład: ślady dinozaurów zachowane w czasie. Inne typy odlewnień częstsze.
Formy (Molds)
Odlew organizmu w skale. Proces: organizm (z twardej powłoką, np. dwuzębik) ginie, osadem zakryty. Osad twardnie, organizm rozpuszcza się. Po epokach geolog skala znaleziona – odlew (internal mold) dwuzębika. Bardzo powszechne, w każdym muzeum. Dają szczegółowy obraz, ale rzadsze zjawisko daje pełniejszy obraz.
Odlewy (Casts)
Rzadsze – kamienny model wymarłego organizmu. Podobnie jak formy, ale: po rozpuszczeniu organizmu forma wypełnia inny osad. Później naukowiec znajduje nie odlew, ale kamienny klon organizmu.
Permineralizacja
Najbardziej rozpoznawalne kopaliny – stojące w halach dinozaurów (T-rex, triceratops). Proces unikalny: permineralizacja. Zmarły dinozaur zasłoniony osadem. Przez wieki woda gruntowa z mineralami wnika w pory kości – mineralizują, zamieniając kość w kamień. Dają najbardziej szczegółowe kopaliny, najjaśniejszy obraz prehistorii.