Wstęp
Zanim Doug Dillon ruszy w 4-godzinną podróż z Indianapolis do Ann Arbor, by oglądać Michigan Wolverines, sprawdza zawartość przyczepy: dwa grille, piec obozowy, przenośny ogniskowiec, frytkownica, stoły, dwie namioty ze ścianami bocznymi, grzejnik, 18 krzeseł, dwa telewizory HD, antena satelitarna, bar, generator, dwa maszty z flagami, dwie duże wanny z talerzami, sztućcami, misami, garnkami.
„Gdyby Indianapolis uderzył huragan, wrzucamy walizki i mamy wszystko do nowego domu” – śmieje się Dillon, właściciel Mytailgate.com.
Każdego weekendu sezonu college'owego footballa Dillon buduje w parkingu Michigan Stadium rozbudowany obóz z luksusami domowego ogniska. Wydał dziesiątki tysięcy dolarów – nie tylko z miłości do Wolverines, ale dla wspólnoty, jaką dają przedgry imprezy.
Nie jest sam. Tailgating to gigantyczna branża – do 12 mld USD rocznie (Tailgating Industry Association, Tampa). Mimo kryzysu ludzie rezygnują z biletów na sezon, ale impreza na parkingu kwitnie.
„Tailgaterów nie trzeba namawiać” – mówi Mark Stewart, dyrektor Tailgating Association. „To rewolucyjna, odporna na recesję branża. Siła natury”.
Początki
Nie ma jednej wersji. Joe Cahn, „Komisarz Tailgatingu”, 17 lat odwiedzał każdy stadion. Usłyszał dziesiątki teorii: początek w małych szkołach Ivy League (mało parkingow, ludzie przyjeżdżali wcześnie, jedli i pili); w północnych miastach (Minneapolis, Green Bay) – ludzie rozpalali ogniska na parkingu, by ogrzać się przed meczem; Dillon hipotezuje początek w latach 1900 – ludzie jeździli pociągami, przyjeżdżali godzinami wcześniej, stadiony nie miały gastronomii, więc przynoszyli koszyki piknikowe.
Od początku tailgating był ważny dla Afroamerykanów w pierwszej połowie XX w. – mówi Stewart. Czarne społeczności nie miały pieniędzy ani okazji spotkań poza kościołem i baseballem. Po mszy wędrowali do stadionu w ubraniu kościelnym, z jedzeniem i napojami przed pierwszym rzutem.
„Była ogromna dumność wspólnoty” – widząc czarnych sportowców wybitnych – dodaje Stewart.
Tailgating poza sportem
Popularność przeszła do koncertów: Jimmy Buffett (Parrothead parties), Grateful Dead. W Perkinsville (20 mil od Indianapolis) restauracja Bonges Tavern zachęca do tailgatingu w trakcie czekania na stolik. „Ludzie stawiają namioty, krzesła, świetnie się bawią” – Dillon. Nawet w Operze Santa Fe – ludzie w garniturach wyciągają wino i kanapki z bagażników.
Od elity do równości
Dzisiejsi tailgaterzy czują się powiązani z facetami w szarakich płaszczach i słomkowych kapeluszach ze starych zdjęć. Ci jednak byli elitą, a dzisiejszy tailgating ma więcej wspólnego z tradycjami biednych społeczności czarnoskórych – mówi Stewart. „To ten jeden dzień w tygodniu, gdy… mogą puścić luzy, cieszyć się towarzystwem i camaraderie. Niezależnie od statusu materialnego, tego dnia wszyscy są równi – wszyscy kibicują tej samej drużynie”.
Komercjalizacja i kontrola
Masowa popularność w latach 60–70., gdy football stał się telewizyjnym standardem. Kamery łapały parkingi – korporacje widziały rynek. NFL i uniwersytety naklejały logo na wszystko: krzesła, butle propanu. Kibic chce pokazać dumność – grill w kolorach drużyny.
Tailgating wyrosł organicznie z pasji kibiców, ale corocznie NFL chce większą kontrolę – Stewart. Nowe stadiony mają oficjalne strefy tailgatingu, gdzie sponsorzy sprzedają piwo i jedzenie. „Chcą to kontrolować i zarabiać. NFL przyzwyczajone do kontroli graczy, kibiców, biznesu – tailgating ich niepokoi”.
Zagrożenia
Nie tylko korporacje. Lokalne władzy coraz częściej ograniczają lub zakazują przedgry imprezy – mniejsze grupy kibiców coraz bardziej pijane, nieposłuszne, czasem agresywne. Steve Glor (Tailgating Times, San Diego) obwinia producentów gadżetów zachęcających do picia, np. „octabong” – 19-litrowy kontener z 8 rurkami do jednoczesnego picia piwa. „To przyciąga złe elementy. Ludzie piją, by się napić – im więcej pijanych idiotów, tym więcej chcą władze restrykcji”.
Więcej niż impreza
Dla większości tailgating to nie tylko party – to tkanina społeczna życia. „Znamy sąsiadów na parkingu, jesteśmy przyjaciółmi. Świętujemy urodziny dzieci, śluby. Odliczamy tygodnie do sezonu, by się spotkać – większość nie widzieliśmy od listopada”. – Dillon.
Dlatego koniec sezonu zawsze jest gorzko-słodki. „Zawsze to samo: liście się rumienią, padają. Widzimy jesienne światła. Prawdziwe smutek. Pakujesz wszystko na ostatnim meczu wiedząc, że nie zobaczysz przyjaciół przez rok”. – Dillon.