Początki jaszczurek sięgają milionów lat, gdy życie wyszło z wód na ląd. Pierwsze zwierzęta lądowe podzieliły się na płazy i gady. Cechy gadów (twarda, łuskowa skóra, jaja amniotyczne) pozwoliły im zdominować ląd. Mezozoik to „epoka gadów”.
Od gada do jaszczurki
Klimatyczne zmiany lub kataklizmy zakończyły epokę gadów (koniec mezozoiku). Gigantyczne gady wymarły, przetrwały mniejsze – cztery grupy: krokodyle, ptaki, tuatary i łuskoczębne (Squamata). Łuskoczębne podzieliły się na jaszczurki, węże i jaszczuroroby.
Cechy jaszczurek
Dziś >4500 gatunków (wszędzie poza Antarktyką i głębokimi oceanami). Do nich należą: iguany, warany, helodermy, skinki, gejkozy, kameleony. Skóra pokryta łuskami, zewnętrzne uchy słuchowe, powieki. Każdy gatunek unikalnie przystosowany do swojego ekosystemu. Łuszczka odpaduje płatami, pozwalając na wzrost skóry.
Siedliska
Jaszczurki żyją we wszystkich typach terenu (poza zimnymi i głębokimi oceanami). Gejkozy pustynne śpią pod piaskiem dniem, wychodzą nocą. Leguany morskie spędzają czas w wodzie. Kameleony – strefy umiarkowane do pustynnych, skinki – od lasów tropikalnych po puszcze i ogrody.
Różnorodność
- Rozmiar: od karczochatej jaragua (mieści się na groszu) do smoka komodzkiego (3 m, 80 kg).
- Taktyki przeżycia: odrzucane ogony, jadowite ugryzienia (heloderma, heloderma horridum), strzelanie krwią z oka (jaszczurka rogata).