Wstęp
Farmerzy mają wybór maszyn do rozrzucania, rozciągania i zbierania siana w wałki przed prasowaniem. Decydują: plon, straty zbioru, zanieczyszczenia, czas suszenia.
Rozrzutnik do siana (Hay Tedder)
Rozrzuca siano na szerokość cięcia kosiarek/warstwnika. Gdy pola wilgotne (deszcz, wilgoć) – rozrzutnik pomaga wysuszyć siano zanim zgrabia się i prasuje. Procedura: aeruje wałek i pozwala słońcu wysuszyć siano na polu. W wąskim wałku słońce trafia w goły grunt, nie w większość siana. Jeśli zasilone siano (wilgotność >18–20% małe prasy, >16% duże) – zagnijeje, nieprzdatne dla zwierząt.
Grabie do siana (Hay Rake)
Zbierają siano w wałki do prasowania. 3 typy: prostopadłe pręty (parallel bar), obrotowe (rotary), kołowe (wheel). Kołowe: napęd z kół wjeżdżających w plon, nie PTO – gorzej radzą sobie z ciężkim, mokrym sieniem.
Straty i tempo suszenia
Rozrzutniki tracą więcej liści niż grabie, zwłaszcza przy luźnym lucernie (częściowo suchym). Ale: szybsze suszenie dzięki szerokiemu rozrzutowi.
Badanie Savoie i in.: "rozrzucanie nieznacznie przyspiesza suszenie, wyniki niespójne. W dobrych warunkach bez korzyści; może pomóc po dużym deszczu – gęsty, zmiaśnięty wałek".
Zanieczyszczenia i uszkodzenia plonu
Ważne: wałki bez kamieni, ziemi, popiołu, śmieci. Rozrzutniki przenoszące plon na taśmę i z powrotem na ziemię – mniej zanieczyszczeń. Przy grabiach: napięcie sprężyn – za słabe = szybsze zużycie zębów + więcej zanieczyszczeń.
Kiedy stosować
Rozrzucanie: zazwyczaj 2. dzień po skoszeniu lub po dużym deszczu. Grabienie: gdy wilgotność <35–45%. Zazwyczaj tuż przed prasowaniem.