Rodzaje gęgavek – przegląd gatunków i podgatunków

W Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej występuje ok. 16 gatunków gęgavek, podzielonych na 29–30 podgatunków. Wszystkie mają różny stopień toksyczności jadu. Są niezwykle przydatne w ekosystemie – kontrolują populacje gryzoniów. Jadowite, stanowią zagrożenie dla ludzi, zwierząt i bydła. Cechą wspólną jest żyworodność.

Gęgawka diamentowa wschodnia, zachodnia, gęgawka drzewna i czarna diamentowa

Największa gęgawka – wschodnia diamentowa (Crotalus adamanteus) – do 2,4 m. Występuje w południowo-wschodnich USA, w borach sosnowych i bagien. Schroni się pod kamieniami i pniówmi. Potężny hemotoksin – śmiertelny bez leczenia. Zachodnia diamentowa (Crotalus atrox) – południowo-zachodnie USA i Meksyk, do 1,5 m. Gęgawka drzewna (Crotalus horridus) – wschodnie USA do wschodniego Teksasu, lasy i bagna. Południowa pacyficzna (czarna diamentowa) – południowo-zachodnie i Baja California, czarna z białym wzorem rombowym. Wszystkie należą do rodu Crotalus.

Gęgawki boczochodne (Sidewinders)

Pustynne gęgawki żyjące w południowo-zachodnich USA i północno-zachodnim Meksyku. Podgatunki: Sonoran Desert, Mojave, Colorado Desert. Poruszają się chodem bocznym. Doskonale zaadaptowane do pustyni – maskowanie kolorystyczne (piasek, skały). Posiadają hemotoksin, ale mały rozmiar czyni je mniej śmiertelnymi od diamentowych.

Gęgawka neotropikalna

Występuje w Ameryce Południowej i częściowo Środkowej. Wiele podgatunków o zróżnicowanym rozmiarze i kolorystyce. Charakterystyczny wzór rombowy na grzbiecie. Dorosłe: 1,5–1,8 m, masywne ciało. Silnie toksyczny neurotoksyniczny jad – śmiertelne ofiary w Ameryce Południowej rocznie. Siedlisko: pustynie, łąki, lasy deszczowe tropikalne.

Gęgawki w Meksyku

Gęgawka mroczna z Querétaro – centralny Meksyk, silnie agresywna, wyjątkowo toksyczny jad, do 60 cm, zróżnicowana kolorystyka. Gęgawka z wyspy Santa Catalina – jedyna gęgawka bez gęgawki (guzik spada przy linkowaniu). Obecnie krytycznie zagrożona. Meksykańska gęgawka zachodnobrzegowa – masywna, do 1,8 m, duża dawka jadu, ale spokojny temperament.

Gęgawki południowo-zachodnie USA

Gęgawka skalna – południowo-zachodnie USA i północno-zachodni Meksyk. Podgatunki: tamaulipska, plamista, pasmista, durango. Ukrywa się w skałkach – maskowanie. Do 90 cm. Gęgawka plamista – południowo-zachodnie USA, unikalne plamiste maskowanie, agresywna. Gęgawka czarnogonowa południowo-zachodnia – 4 podgatunki, czarny ogon.